W ostatnich latach dostępność badań usg znacznie wzrosła.  Ze względu na powierzchowne położenie tarczycy i fakt, że usg tarczycy jest badaniem krótkim i łatwym do przeprowadzenia,  ogromnie wzrosła ilość „przypadkowo” wykrytych zmian guzkowych tarczycy. Przyczyną ich powstania jest najczęściej przebyte zapalenie tarczycy, niedobór jodu w przeszłości, predyspozycje genetyczne, ale zdarzają się również incydentalne zmiany nowotworowe.

Ze względu na to czy guzy powodują zaburzenia funkcji tarczycy czy nie wole guzowate dzielimy na:

• nietoksyczne (funkcja tarczycy pozostaje prawidłowa)
• toksyczne (towarzyszy nadprodukcja hormonów tarczycowych)

Zmiany guzowate tarczycy mogą współistnieć również w niedoczynności tarczycy (np. w chorobie Hashimoto)

Wole Guzowate – Objawy:

W diagnostyce najważniejszymi badaniami są:

• ocena hormonalna funkcji tarczycy: pozwala określić ilość hormonów tarczycy w organizmie i obrać strategię farmakoterapii
• ultrasonografia: pozwala nie tylko ocenić ilość zmian guzkowych i ich wielkość, ale również pozwala określić wstępnie ich charakter (to czy budzą podejrzenie nowotworu złośliwego tarczycy) i wytypować zmiany do biopsji tarczycy
• biopsja tarczycy: pozwala potwierdzić charakter zmiany (zmiana łagodna czy złośliwa) i definitywnie zdecydować o dalszym postepowaniu obserwacyjnym bądź radykalnym (czyli operacyjnym lub leczeniu radiojodem).

Leczenie wola guzowatego nietoksycznego:

• większość pacjentów po potwierdzeniu łagodności zmian nie wymaga leczenia, a jedynie obserwacji ultrasonograficznej i hormonalnej
  w przypadku dużych zmian powodujących objawy uciskowe lub budzących niepokój nowotworu złośliwego wskazane jest leczenie operacyjne
• alternatywą w przypadku zmian łagodnych może być leczenie radiojodem lub laseroterapia

Leczenie wola guzowatego toksycznego opiera się na podobnych zasadach jak w wolu nietoksycznym, ale dodatkowo podaje się leki stabilizujące funkcje tarczycy.

Leczenie operacyjne jest przeprowadzane na oddziałach chirurgicznych i powinno być przeprowadzane przez lekarza o dużym doświadczeniu w chirurgii tarczycy.